
Hatsjepsoet - Hatshepsut - Maätkare - Amensi

Hatsjepsoet is zowel de eerste vrouw van farao
Thoetmoses II en een farao van de 18e Dynastie van het Oude Egypte.
Bijzonder aan haar was dat ze één van de zeldzame vrouwelijke
farao's was. Haar naam betekent 'eerste onder de vrouwen', en haar
tweede naam 'Maätkare' rechtvaardig is de Ka van Ra".
De ouders van Hatsjepsoet waren Thoetmoses I en Ahmose, ze was een
vrouw en een halfzuster van Thoetmoses II. Ze kregen samen een
dochter: Neferoe met wie de latere Thoetmoses III zou trouwen.
Hatsjepsoet heeft ongeveer 22 jaar geregeerd, dit is langer dan
iedere andere vrouwelijke monarch in het Oude Egypte. We weten dit
door de bestudering van oude teksten van Africanus en Josephus die
de lijst overnamen van Manetho.
Men gelooft dat Hatsjepsoet een sterke invloed op Thoetmoses II had.
Na de dood van Thoetmoses II was ze een tijd regent voor de kleine
Thoetmoses III, ze was door een raad als geschikt gekozen omdat ze
een tante van hem was. In het begin van haar regentschap modelleerde
ze zich naar de vrouwen van de farao's in de nabije historie.
Maar toen Thoetmoses III de gerechtigde leeftijd bereikte begon ze
zich te gedragen naar haar ideale model. Neferoesobek, een koningin
en vervolgens heerser uit de 12e dynastie uit Egypte. Maar na zeven
jaar regentschap ging ze nog verder dan Neferoesobek, ze kroonde
zichzelf als officiële koning van Opper en Neder Egypte.
In deze periode ging ze een zeer androgyn gedrag tonen, ze is op
diverse plaatsen afgebeeld met mannelijk bovenlichaam en/of
mannenkleding. In sommige teksten wordt ze afwisselend met "hij" en
"zij" aangeduid.
Het idee dat een vrouw koning werd was in die tijd zeer
ongebruikelijk, haar opvolger Thoetmoses III, liet haar inscripties
verwijderen/uitbeitelen zodat het leek alsof ze nooit had bestaan.
In diverse Oud-Egyptische koningslijsten wordt ze niet genoemd.
Hatsjepsoet stond vrij stevig in haar schoenen dankzij een
voorspoedige tijd en talentvolle medewerkers. Een van deze was
Hapoeseneb, de hogepriester van Amon en Senemoet. Vanwege de goede
relatie tussen hen wordt geopperd of ze geliefden waren. Een bewijs
hiervoor is dat Hatsjepsoet toestond dat Senemoet zijn afbeelding en
naam naast die van haar op een van de deuren van het Djeser-djeseroe
mocht zetten. Een feit dat weinig ruimte laat voor een andere uitleg
is dat Senemoet twee tombes liet uithouwen vlakbij Hatsjepsoet's
tombe. Desondanks wordt in wetenschappelijke kringen nog niet als
feit aangenomen dat Hatsjepsoet en Senemoet geliefden waren. Het
enige wat ze kunnen vaststellen is dat het een ambtenaar was, die
directe toegang had tot de koningin.
Hatsjepsoet herstelde de internationale betrekkingen op handel die
was verloren gegaan in de strijd tegen de Hyksos. Ze bereidde zich
voor en ondernam een reis naar de plek Poent. De expeditie bestond
uit vijf boten, elke zeventig meter lang, met aantal zeilen, elk
schip had 210 man aan boord en in elk boot zaten artikelen om te
ruilen. Een van die goederen was mirre, de favoriete odeur van de
farao. De farao keerde terug met vijf boten met diverse waren
waaronder 30 levende bomen inclusief de wortels, dit was de eerste
keer dat beschreven is dat (vreemde) bomen werden vervoerd om te
herplanten. Ze liet de bomen planten rondom haar dodentempel in Deir
el-Bahari.
Hatsjepsoet overleed toen ze op middelbare leeftijd was. Er zijn
geen teksten bewaard gebleven waarin haar doodsoorzaak staat
aangegeven, zowel moord als natuurlijke oorzaken worden genoemd.
Haar mummie is niet geïdentificeerd in de Deir el-Bahari cache. Er
is een ongeïdentificeerde vrouwelijke mummie min of meer aan haar
toegeschreven. Recentelijk heeft dr. Zahi Hawass geclaimd dat hij de
mummie van Hatsjepsoet heeft getraceerd, namelijk op derde
verdieping van het Egyptisch Museum
(Caïro), naar nu blijkt is haar
mummie wel geïdentificeerd aan de hand van recentelijk DNA
onderzoek.
Hatsjepsoet was een meester in propaganda, de meeste heersers
gebruikte het, Hatsjepsoet staat erom bekend. Het meeste van haar
propaganda werd gesteund door de hogepriesters van Thebe en dit had
ze nodig. Hatsjepsoet liet zich afbeelden met alle regalia van de
farao onder andere met de baard. Opvallend is dat ze weinig te zien
is als vrouw.
Er wordt vaak gezegd dat ze uit de annalen van de geschiedenis is
geschrapt door haar stiefzoon Thoetmoses III. Deze zou dit gedaan
hebben uit wraak voor haar regentschap, waardoor hij pas laat
effectief kon regeren. Tegenwoordig zijn Egyptologen er meer van
overtuigd dat hij dit deed omdat een vrouwelijke farao een anomalie
was die in het conservatieve Egypte niet aan het hoofd kon staan. Er
zijn verschillende redenen om dit aan te nemen:
Enerzijds liet Thoetmoses III haar wensen na haar dood inwilligen en
anderzijds gebeurde de damnatio memoriae (vervloeking van de
nagedachtenis) pas twintig jaar na haar dood. Ook lijkt het erop dat
Hatsjepsoet in de laatste jaren van haar regering Thoetmoses III
meer beslissingskracht gaf. Er is ook wel verondersteld dat er nog
een dochter van Hatsjepsoet in leven was aan het einde van de
regering van Thoetmoses en dat hij haar (en haar mogelijke nazaten)
van de opvolging wilde uitsluiten.
Bouwwerken
Onder Hatsjepsoet's regering liet ze Egypte vol bouwen. Ze overtrof
de grote bouwactiviteiten van het Middenrijk. Ze werkte samen met
twee architecten, Ineni, die ook al bij haar vader in dienst was en
Senemoet. Tijdens haar rijk zijn er zoveel beelden gemaakt dat nu
veel musea er wel een paar van hebben.
Gebroken of onvoltooide Obelisk in de steengroeve in Aswan, die
bedoeld was voor de
Karnak tempel.
Graf in het dal der koningen.
Tempel van Karnak: obelisk en 7e pyloon
Tempel van Hatsjepsoet
Tombe
De vondst wordt gezien als de belangrijkste sinds grafdelvers de
laatste rustplaats ontdekten van Toetanchamon. De mummie van de
koningin werd al in 1903 gevonden in een kleine tombe in de
Vallei
der Koningen in Luxor. Al die tijd is er gesteggeld over de
identiteit.
In het graf lag nog een mummie. Dat was van de verpleegster van
koningin Hatsjepsoet. Het kan zijn dat de mummie van Hatsjepsoet in
de tombe van haar verpleegster is verborgen om die te beschermen
tegen haar opvolger en stiefzoon Thoetmoses III, die alles wat hem
aan de overleden koningin deed denken vernietigde.
 |