Aswan en omstreken
De streek rond Aswan heeft een rijke geschiedenis
en heeft een centrale rol gespeeld in de ontwikkeling van Egypte. Er
zijn honderden historische plaatsen
te vinden waar sommige van de meest belangrijke monumenten staan. Het gebied
loopt van Aswan naar het zuidelijker gelegen Nassermeer. Men vindt de
historische plaatsen in en rond Aswan zowel als zuidwaarts lang de kust van het
meer.
Aswan is de zonnigste zuidelijke stad van Egypte. Het is een vroegere grensstad
die ongeveer 140 km ten zuiden van
Luxor ligt. De sfeer in de stad is
overduidelijk Afrikaans. De oude Egyptische naam was Syene. Het stadje is vrij
klein, zodat je er gemakkelijk in kunt rondwandelen, en heel mooi aan de Nijl
gelegen. Het leven is er rustig en relaxed. Je kan er heerlijk slenteren langs
de "Corniche" terwijl de zeilboten (felucca's) met hun lange masten door het landschap
glijden, of je kan er in drijvende restaurants naar Nubische muziek luisteren
terwijl je vers gevangen vis eet.
In Aswan is de Nijl op zijn mooist. De rivier vloeit door de amberen woestijn en
door de granieten rotsen, rond smaragdgroene eilanden bedekt met palmbossen en
tropische planten. Ook een bezoek aan de Souk (bazaar) loont de moeite. Hier kan men zich
laten betoveren door de geur en de kleur van specerijen en parfums, terwijl men
de handgemaakte producten bewondert. Aswan is sinds het begin van de negentiende
eeuw een favoriete overwintering bestemming waar men op een perfecte manier de
stress van het dagelijkse leven kan vergeten.
De stad zelf ligt op de oostelijke oever van de Nijl. Hier kan men tot rust
komen tijdens het bezoek aan een aantal mooie moskeeën. Wie wil, kan een
boeiende avontuurlijke tocht ondernemen langs de monumenten. De bazaar loopt
langs de Corniche die verdergaat langs de Tuinen en het Nubische Museum tot aan
het kerkhof, met zijn woud van koepeltjes op de graven uit de Fatimide-tijd. Ten
oosten van de begraafplaats, in de bekende steengroeven, kan men de onvoltooide
obelisk zien. Ten zuiden hiervan steken twee Grieks-Romeinse sarcofagen en een
onvoltooide kolos half begraven in het zand.
Dichtbij Aswan bevindt zich de wereldberoemde dam, een technisch hoogstandje uit
de jaren 1960. Het bouwwerk bevat 18 maal meer materiaal dan de grote Piramide
van Cheops. De dam is 5 km lang en bijna 900 meter hoog. Vandaag levert de dam
irrigatie en elektriciteit voor heel Egypte, en samen met de oude Aswan-dam door
de Britten gebouwd tussen 1898 en 1902, prachtige vergezichten voor de bezoeker.
Van bovenop de dam kan men over het Nasser-meer kijken tot aan de Kalabsha
tempel in het zuiden en het immense electriciteitsstation in het noorden. Door
de dam steeg het percentage landbouwgrond met 30%. De kracht van de dam
verdubbelde de hoeveelheid beschikbare energie in Egypte. De dam gaf Egypte een
heel ander aspect en ook een nieuw milieu. Het meer is ongeveer 8 km lang en
behoort tot de grootste kunstmatig aangelegde meren in de wereld.
Philae Isis tempel
Op het eiland Agilka, gelegen tussen beide stuwdammen van het Nassermeer,
staan een aantal magnifieke tempels. Oorspronkelijk stonden ze op het 300 meter
verderop gelegen eiland
Philae, dat al bij de bouw van de eerste Aswandam geheel
onder water was verdwenen. Op Philae vond Isis volgens de legende het hart van
haar man
Osiris. Osiris was vermoord door Seth, die zijn lichaamsdelen over heel
Egypte verspreidde.
De Ptolemaeën bouwden hier de tempel ter ere van Isis, net als op alle andere
plekken waar zij de resten van haar man had gevonden tempels zijn gebouwd.
De Romeinen voegden de poort van Hadrianus en de nooit voltooide kiosk (kleine zuilentempel) van Trajanus aan het tempelcomplex toe. De Isistempel en de
overige gebouwen op Philae werden net als de tempels van Abu Simbel tussen 1972
en 1980 afgebroken en weer opgebouwd op de huidige locatie, ongeveer 7 km ten
zuiden van Aswan.
Isis was een van de belangrijkste godinnen van de oudheid, en ze werd vereerd
lang nadat het Christelijke geloof zijn intrede had gedaan. Haar tempel was de
laatste Egyptische tempel die gesloten werd (rond 535 na Chr.), en bezoekers in
vorige eeuwen noemden het de 'Parel van Egypte' . Na de sluiting van de
Isistempel gebruikte de op het eiland levende Koptische gemeenschap de gebouwen
als kerk. Op het eiland kun je verder een kleine Hathortempel en een heiligdom
van
Imhotep bezichtigen.
Je kunt het eiland enkel per boot bereiken. Vanaf de steiger duurt de boottocht
ongeveer een kwartier. Als je goed oplet kun je in het meer palen boven water
zien uitsteken, die de oorspronkelijke lokatie van de tempel aangeven
Abu - Aboe Simbel rotstempels
In het hart van Nubië, 260 km ten zuiden van Aswan, liggen de meest
indrukwekkende monumenten van het oude Egypte; de rotstempels van
Aboe Simbel.
De twee tempels werden gebouwd tussen 1290 en 1224 v. Chr., tijdens de
regeringsperiode van Egypte's machtigste farao
Ramses II.
Een bezoek aan Abu Simbel is een van de hoogtepunten van een bezoek aan Egypte,
zelfs wanneer u al verschijnselen van tempelmoeheid begint te krijgen na een bezoek aan
steden als Aswan,
Cairo en
Luxor.
De geschiedenis
In de 66 jaar dat Ramses II regeerde heeft hij naast zijn bouwijver in Thebe
zeven tempels in Nubië gebouwd, waarvan twee in Aboe Simbel. Aboe Simbel is gewijd
aan de triade van Amon-Re, Re-Harakty en Ptah (God van de duisternis). Dieper
liggende motieven voor de bouw van het complex midden in de Nubische woestijn
waren Ramses II's zelfverering en het tonen van macht aan de Nubiërs.
Waarschijnlijk lag ook de liefde voor
Nefertari ten grondslag aan de bouw.
De herontdekking
De Zwitser J.L.Burckhardt heeft de tempel op 22 mei 1813 ontdekt. Toevallig
zag hij vier halve stenen figuren boven het zand uitsteken. De Italiaan Battista
Belzani maakte een paar jaar later de ingang van de tempel vrij.
De redding van de tempels
De beslissing van President Nasser om de grote dam bij Aswan aan te leggen hield
in dat Abu Simbel en een groot aantal andere antieke tempels en heiligdommen in
het Nassermeer zouden verdwijnen. Om dit te voorkomen liet Unesco de twee
tempels tussen 1964 en 1968 naar een hoger gelegen plaats verhuizen. Bij deze
gigantische operatie werd de tempel in 17.000 stukken gezaagd, en op de huidige
plek, 65 meter hoger dan de oude lokatie, weer opgebouwd. Om de indruk van een
rotstempel te wekken werd aan de achterzijde van de tempel een betonnen koepel
gebouwd. Het behoud van de rotstempels van Abu Simbel staat te boek als de
grootste reddingsactie van Unesco. Van de zeven rotstempels van Ramses II zijn
er vier helemaal of gedeeltelijk gered voordat het Nassermeer volstroomde.
De Grote tempel van Ramses II
Met veel machtsvertoon staan de 20 meter hoge beelden voor de rotspylonen van de
Grote Tempel. Deze beelden werden ter plekke vervaardigd, en net zoals de tempel
uit de rotsen gehakt. Duidelijk is te zien dat de tempel ter meerdere glorie van
Ramses diende, die hier als gelijke van de goden werd geëerd.
Na de ingang volgt het grote voorhof met acht Osiris zuilen. Op de wanden zie je
Ramses II ten strijde trekken tegen de Nubiërs en de Aziaten. Op het voorhof
komen verschillende zijvertrekken uit. In deze ruimtes werden tempelschatten en
relikwieën bewaard. Na het voorhof volgt de kleine zuilenzaal, waar vier met
reliëfs bewerkte zuilen staan. Het allerheiligste ligt in het verlengde van de
zuilenzaal en is voorzien van
hiërogliefen
van offerscènes. Tegen de achterste
muur zitten vier beelden. Van links naar rechts zijn dit Ptah, Amon-Re, Ramses
II en Re-Harakhty.
Het licht in de tempel
De tempel is zo georiënteerd dat tweemaal per jaar, op 22 februari en 22
oktober, de eerste stralen van de ochtendzon recht in het 64 m diep gelegen
heiligdom binnendringen. De stralen reiken door de lengte van de tempel tot
aan het allerheiligste, en verlichten de beelden van de goden tegen de
achtermuur. Alleen Ptah, de God van de duisternis, wordt niet beschenen.
De kleine tempel van Hathor
Rechts van de Grote tempel staat de kleinere tempel van Hathor.
Ramses II liet
deze tempel bouwen voor zijn vrouw
Nefertari. De façade bestaat uit zes staande
beelden, vier van Ramses II en twee van Nefertari. Zij wordt hier even groot
afgebeeld als haar echtgenoot, wat zeer uitzonderlijk is. De kolossen worden
geflankeerd door de prinsen en prinsessen. Na de ingang betreed je de zuilenhal.
De zes zuilen dragen het hoofd van Hathor in de gedaante van een koe. De wanden
tonen reliëfs van de kroning van Nefertari door Hathor en Isis.
De onvoltooide obelisk
Uit de groeven ten zuidoosten van Aswan haalden de farao's het graniet voor
hun tempels, beelden, sarcofagen en obilisken. Zeer bijzonder is de onvoltooide
obelisk die hier te zien is. De obelisk dateert uit de 15e eeuw voor Christus.
Met zijn 42 meter lengte en ruim 4 meter breedte zou het de grootste uit één
stuk gehouwen obelisk aller tijden zijn geworden, maar vanwege onvolkomenheden
heeft men hem nooit afgemaakt. Ook de poging er nog een kleinere van te maken
mislukte. Archeologen hebben dankzij deze obelisk kunnen reconstrueren hoe de
oude Egyptenaren bij het uithakken van zo'n gevaarte, dat aan een kant nog vast
in de rots ligt, tewerk gingen, iets dat je ook als niet-archeoloog nog steeds
goed kunt zien. Drie kwartier lopen naar het zuiden staan een aantal onvoltooide
beelden in de groeve. Zowel deze als de obelisk zijn per auto bereikbaar.
Fatimidische begraafplaats
Je bereikt de granietgroeve via de zogenaamde fatimidische begraafplaats met
pittoreske koepelgraven van islamitische heiligen. De heerschappij van de
fatimiden in de tiende eeuw na Christus bracht Egypte economische voorspoed en
een culturele opleving. De naam fatimiden is afgeleid van Fatima, de dochter van
de profeet Mohammed. De fatimiden hebben een eigen mystieke interpretatie van de
islam.
Kitchener’s eiland
Geziret Nabatat (planteneiland) of Kitchener eiland ligt tussen Elephantine en
de westoever in. Het is een van de meest verrukkelijke plaatsen in Aswan. In
1890 werd het eiland geschonken aan Lord Kitchener, de britse consul-generaal
van Egypte. Deze verwoedde botanist bracht planten uit alle delen van het
engelse koloniale imperium naar het eiland, en gaf ze een plekje in de ook
vandaag de dag nog schitterende botanische tuin.
Elephantine eiland
Elephantine is ongeveer 1 km lang en 500 meter breed. Het eiland in de Nijl
is het oudste bewoonde gebied van Aswan. De eerste nederzetting dateert van
ongeveer 4000 voor Chr. Tegenwoordig heeft het eiland twee Nubische dorpen, waar
af en toe nogal toeristische voorstellingen plaats vinden. Het zuidelijk deel
van het eiland is het meest interessant. Hier vind je sporen van de antieke stad
en een klein museum in een oude villa. In vier zalen worden vondsten van de
verschillende archeologische expedities in het gebied tentoongesteld. Vlakbij
ligt de klassieke nijlmeter (aan de kant van de stad). Op de wanden van de 90
treden tellende trap kun je een schaalverdeling zien en enkele inscripties en
cartouches uit de regering van Amenophis III en Psammetichus II. De inscripties
laten zien dat de waterstand vooral in de Romeinse periode bijzonder hoog was.
De nijlmeter werd in 1870 hersteld, en heeft tot 1966, het jaar van de laatste
overstroming, dienst gedaan. Vlakbij het museum liggen eveneens de ruïnes van
een oude Joodse tempel. Volgens sommigen hebben de Joden na hun vlucht uit het
beloofde land de 'Ark des verbonds' in deze tempel verborgen. Nadat de Joden ook
op Elephantine niet veilig bleken te zijn, zijn ze met de Ark verder de Nijl
opgegaan, iets dat pleit voor de Ethiopische claim de Ark te bezitten.
Je kunt het eiland Elephantine alleen per felucca of motorboot bereiken.
Mausoleum van de Aga Kahn
Het graf van de in 1957 overleden Mohammed Shah Aga Khan is indrukwekkend
door zijn eenvoud. Aga Kahn, in Pakistan geboren, was de leider van de Shiïten.
Het mausoleum is prachtig gelegen op 'n heuvel, en er heerst een serene sfeer.
Je mag er naar binnen nadat je je schoenen hebt uitgedaan. Vanaf het graf kun je
per kameel of te voet naar het 600 meter verderop gelegen St. Simonsklooster of
'Deir Amba Sanaam' gaan.
St. Simonsklooster
Dit Koptische Klooster werd in de zevende eeuw gesticht, om vijf eeuwen later
weer verlaten te worden wegens gebrek aan drinkwater. Het inmiddels vervallen,
maar toch nog altijd indrukwekkende klooster werd beschermd door een zeven meter
hoge muur. Vlak achter de ingang liggen de resten van de driebeukige basiliek.
In de absis kun je een zwaar beschadigde fresco van Christus zien. De cellen van
de monniken liggen links van de kerk. In de keuken zijn de oven en de olie- en
wijnpersen nog bewaard gebleven. In de noordelijke muur van de kerk gaat een trap
omhoog naar de kasr, een woontoren van drie verdiepingen, die eigenlijk diende
als toevluchtsoord voor onveilige tijden. Een kasr is iets dat je in vrijwel
alle Koptische kloosters tegenkomt.
|